จดแจ้ง อย. เครื่องสำอาง ต้องทำยังไง? ขั้นตอน เอกสาร และข้อควรระวัง (2026)
ขายเครื่องสำอางในไทยโดยไม่มีเลขจดแจ้ง อย. คือความเสี่ยงที่แบรนด์ไม่ควรแบก — โดนปรับ โดนถอดสินค้า และเสียความเชื่อมั่นลูกค้า ข่าวดีคือการจดแจ้งไม่ยากอย่างที่คิด โดยเฉพาะถ้าโรงงานผลิตดำเนินการให้ บทความนี้สรุปให้เข้าใจใน 5 นาที
จดแจ้ง อย. คืออะไร ต่างจาก “ผ่าน อย.” ยังไง
เครื่องสำอางในไทยใช้ระบบ “จดแจ้ง” (notification) — แจ้งสูตรและข้อมูลผลิตภัณฑ์ต่อ อย. ก่อนวางขาย ได้เลขจดแจ้ง 10 หลักมาแสดงบนฉลาก ไม่ใช่การ “รับรองคุณภาพ” แต่เป็นการยืนยันว่าสูตรไม่มีสารห้ามใช้และฉลากถูกต้องตามกฎ
ใครเป็นคนยื่น?
- กรณีจ้างโรงงานผลิต (OEM): ส่วนใหญ่โรงงานยื่นให้ในนามแบรนด์ของคุณ — สะดวกที่สุด เพราะโรงงานมีข้อมูลสูตรครบ
- กรณียื่นเอง: ต้องมีนิติบุคคลหรือบุคคลธรรมดาจดทะเบียนพาณิชย์ ยื่นออนไลน์ผ่านระบบ e-submission ของ อย.
เอกสารและข้อมูลที่ต้องมี
- ชื่อการค้าและชื่อผลิตภัณฑ์ (ไทย/อังกฤษ)
- สูตรส่วนประกอบครบทุกตัวพร้อมเปอร์เซ็นต์ (โรงงานเป็นผู้ให้)
- ข้อมูลผู้ผลิต/ผู้นำเข้า และสถานที่ผลิต
- ฉลากผลิตภัณฑ์ตามรูปแบบที่กฎหมายกำหนด
ระยะเวลา: โดยทั่วไปหลักวันถึงสัปดาห์สำหรับสูตรปกติ — เร็วกว่าที่หลายคนคิดมาก
ข้อผิดพลาดที่เจอบ่อย (และวิธีเลี่ยง)
- เคลมเกินจริงบนฉลาก/โฆษณา: “รักษาสิว” “ลบรอยแผลเป็น” คือเคลมยา ห้ามใช้กับเครื่องสำอาง — สาเหตุอันดับหนึ่งที่โดนปรับ
- ใช้เลขจดแจ้งของสูตรอื่น: เปลี่ยนสูตร เปลี่ยนกลิ่น ต้องจดแจ้งใหม่ อย่าใช้เลขเดิมข้ามสูตร
- ฉลากไม่ครบ: ต้องมีชื่อ ส่วนประกอบ วิธีใช้ คำเตือน ผู้ผลิต วันผลิต/หมดอายุ และเลขจดแจ้ง
- ซื้อสินค้าโนเนมมาติดแบรนด์เอง: ไม่มีเอกสารสูตรจากผู้ผลิต = จดแจ้งไม่ได้ ขายเสี่ยงผิดกฎหมาย
ขายต่างประเทศต้องมีอะไรเพิ่ม?
แต่ละประเทศมีระบบของตัวเอง (ฟิลิปปินส์ FDA, อินโดนีเซีย BPOM, ตะวันออกกลาง SFDA) — สิ่งที่ใช้ร่วมกันคือเอกสารจากโรงงาน: CoA (ผลวิเคราะห์), Free Sale Certificate, GMP Certificate — เลือกโรงงานที่ออกเอกสารชุดนี้ให้ครบตั้งแต่แรก
ให้ 5FINE ดูแลเรื่อง อย. ให้
5FINE ช่วยประสานงานและให้คำแนะนำการจดแจ้ง อย. ในนามแบรนด์ของคุณ รวมถึงข้อมูลบนฉลากและเอกสารประกอบการส่งออก ดูบริการทั้งหมด หรือปรึกษาฟรี